Onderzoek naar nieuw psychosemedicijn uit grondstof cannabis

Nederlandse schizofrenieonderzoekers krijgen 24 miljoen euro uit de Europese pot. Psychiaters René Kahn (UMC Utrecht) en Jim van Os (UMC Maastricht) krijgen ieder twaalf miljoen. Kahn gaat op zoek naar een nieuw medicijn tegen psychoses uit een bestanddeel van cannabis. Psychiater Kahn wil met zijn onderzoek een ‘agressieve behandelmethode’ ontwikkelen, zegt hij. ‘Er moet een duidelijk protocol komen om de symptomen van de ziekte zo snel mogelijk uit te bannen: vier weken medicijn A, als dat niet werkt, zes weken medicijn B, werkt dat niet, medicijn C.’

Kanker
Nu verschilt de behandeling per psychiater, zegt Kahn. ‘Als een medicijn niet aanslaat, kan de psychiater besluiten het nog een tijdje aankijken. Maar hoe lang moet hij wachten? De psychiater kan er ook voor kiezen te switchen van medicatie. Welk medicijn kan hij dan het beste kiezen? Hierover is nog niets bekend. Dat vind ik buitengewoon opmerkelijk, vooral als je bedenkt dat antipsychotia al sinds 1955 bestaan. Voor andere ziekten als kanker en depressiviteit zijn die protocollen er wel. Stel je voor dat je bij kanker ook zonder richtlijnen een beetje zou afwachten om te zien wat wel en niet aanslaat.’

Cannabis
Bovendien onderzoeken Kahn en zijn internationale onderzoeksgroep een mogelijk nieuw medicijn met de stof cannabidiol. Deze stof is één van de bestanddelen van cannabis. ‘Dat lijkt misschien tegenstrijdig, omdat van cannabis wordt gezegd dat het psychosen kan veroorzaken’, zegt Kahn. ‘De stof THC in cannabis kan inderdaad psychosen veroorzaken, maar cannabidiol gaat deze werking juist tegen.’

Effectiever dan antipsychotica
Duits onderzoek naar de werking van cannabidiol eerder liet zien dat het middel net als antipsychotica de psychotische symptomen tegengaat. ‘Cannabidiol werkt in de hersenen echter op een andere manier dan antipsychotica, waardoor het minder bijwerkingen geeft. Het middel is beter te verdragen dan de zware antipsychotica’, zegt Kahn. ‘Antipsychotica werken bovendien voornamelijk tegen de wanen en hallucinaties, maar nemen andere symptomen zoals lusteloosheid en energieverlies nauwelijks weg. Cannabidiol lijkt ook tegen dit soort symptomen effectiever te zijn.’ Het Duitse onderzoek was echter maar een klein verkennend onderzoekje, dus verregaande conclusies konden niet worden getrokken, benadrukt Kahn. ‘Met het Europese subsidiegeld gaan we dit verder uitzoeken, samen met de Duitse onderzoekers.’

Therapietrouw
Ook wil Kahn aandacht gaan besteden aan de structuur van de hersenen bij schizofrenie en het nut van een hersenscan na een eerste psychose. Bovendien neemt hij de de therapietrouw onder de loep. In die studie bekijkt hij welke factoren van invloed kunnen zijn om te voorkomen dat de patiënt met zijn medicatie stopt. De groep van psychiater Jim van Os onderzoekt de oorzaken van schizofrenie. Van Os richt zich hierbij met name op de invloed van genen en omgeving. De onderzoeken starten dit jaar en lopen tot 2015. (CS)

Bron: Psy, 10-03-2010