Moeiteloze acties geven een goed gevoel

In ons dagelijks leven worden we niet alleen beïnvloed door waaraan we denken, maar ook door hoe gemakkelijk deze gedachtes in ons hoofd opkomen en hoe gemakkelijk we nieuwe informatie verwerken. Veel onderzoeksresultaten tonen aan dat het gemak van onze cognitieve processen - de zogenaamde ‘fluency’ – van invloed is op onze beslissingen en ons gevoel. Zo houden we meer van dingen die we vaak zien - en die daarom makkelijk te verwerken of te begrijpen zijn - en als we cognitieve processen goed beheersen, voelen we ons beter. Nina Regenberg onderzoekt in haar proefschrift verschillende aspecten van deze fluency. Regenberg promoveert vandaag aan de Vrije Universiteit Amsterdam.

Fluency en doen
Waar eerder onderzoek zich richt op fluency en denken, richtte Regenberg haar onderzoek op fluency en doen. Zij toont in een aantal labexperimenten aan dat interacties die vloeiend en moeiteloos verlopen een gevoel van fluency veroorzaken en een positief gevoel opwekken.

Koffiekopjes beetpakken
Zo moesten proefpersonen tijdens een computertaak op simpele objecten op het beeldscherm reageren. De vereiste bewegingen pasten bij de stand of ligging van de objecten (en waren dus gemakkelijk), bijvoorbeeld een beweging met de rechterhand naar een koffiekop met het oortje naar rechts, of de bewegingen pasten juist niet bij de stand of ligging van de objecten (en waren dus minder gemakkelijk), bijvoorbeeld een beweging met de rechterhand naar een koffiekop met het oortje naar links. Uit de resultaten blijkt dat de proefpersonen zich positiever voelen na de makkelijkere acties. De proefpersonen gaven dan ook aan een fluency-gevoel te ervaren.

Voorkeursbeslissingen
Verdere experimenten tonen aan dat de verwachting van fluency voldoende is om voorkeurbeslissingen te beïnvloeden, zodat men een voorkeur heeft voor de actie die de minste hoeveelheid moeite zou vereisen. Regenberg: “Denk maar aan het openen van je voordeur met je dominante of je niet-dominante hand. Het is niet verrassend dat het makkelijker lijkt om de deur van het slot te draaien met je dominante hand. Mijn onderzoek toont aan dat dit soort moeiteloze (vloeiende) acties niet alleen makkelijker zijn, maar ook echt een goed gevoel geven. Oftewel: of we nu dingen op een vloeiende of minder vloeiende manier doen, heeft ook invloed op hoe we ons voelen.

Bron: Vrije Universiteit Amsterdam