Het Nederlandse overheids- en financieringsbeleid zorgt ervoor dat de geestelijke gezondheidszorg nog sterk is gericht op intramurale voorzieningen. Intensieve ambulante hulp, rehabilitatie en op herstel gerichte zorg komen daardoor minder tot ontwikkeling.
Nederland heeft in vergelijking met andere Europese landen een relatief grote capaciteit aan intramurale voorzieningen. Bij ongewijzigd beleid groeien de intramurale ggz-voorzieningen verder door. Maar wanneer de zorg zich meer richt op de wensen en ondersteuningsbehoeften van cliënten, gaat het aantal ggz-bedden drastisch omlaag. Dat blijkt uit de Toekomstverkenning intramurale GGZ die het Trimbos-instituut heeft opgesteld in opdracht van het Centrum Zorg en Bouw van TNO.
Behoud of verandering Naast bestudering van cijfers, kengetallen en rapporten, baseren de onderzoekers van het Trimbos instituut hun bevindingen op de meningen van een aantal experts in de ggz. Een expertpanel gaf een prognose van de ggz in 2020 aan de hand van twee scenario’s: het optimaliseringsscenario en het continueringsscenario. In het eerste scenario richt het beleid zich op de wensen van de cliënt, het tweede scenario zet het huidige beleid voort. De uitwerking van deze scenario’s laat enorme verschillen zien. Continuering van het beleid leidt tot verdere groei van ggz-bedden: van 29.900 intramurale plaatsen en beschermd wonen in 2007 naar bijna 37.000 in 2020. Maar het optimaliseringsscenario, waarin vermaatschappelijking, ambulante hulp, rehabilitatie en regionale samenwerking centraal staan, leidt juist tot een forse afname van het aantal plaatsen in instituten tot bijna 20.000 in 2020.
Flexibiliteit Cliënten in de ggz wonen het liefst zelfstandig. Ze hebben behoefte aan hulp bij sociale contacten, relaties, zinvolle dagbesteding en psychisch welzijn. Juist de intramurale ggz heeft de cliënten op deze terreinen weinig te bieden, zo laten verschillende onderzoeken zien. Mede op basis van eerdere onderzoeken concluderen de Trimbos-onderzoekers dat ‘bedden’ en ‘semimurale plaatsen’ geen goede eenheden meer zijn om te plannen in de ggz. Volgens het expertpanel moet er veel meer flexibiliteit komen, waarbij gebouwen niet meer het vertrekpunt, maar het eindpunt van de planning zijn. Bedden en gebouwen moeten dan wel worden vervangen door alternatieve ondersteuning, zoals intensieve ambulante hulp, die sociale en maatschappelijke participatie van patiënten kan versterken. Tot nu kon het aantal bedden in psychiatrische ziekenhuizen en beschermde woonvormen juist groeien dankzij financiële prikkels vanuit de overheid.
Overheid stelt de norm De landelijke overheid zou andere normen moeten stellen voor de gehele ggz. Die normen moeten leidend zijn voor de regionale ggz-planning, meent het expertpanel. De normen kunnen de minimale benodigde regionale voorzieningen betreffen voor de meest hulpbehoevende patiënten, of de minimale ACT- en FACT-capaciteit waarover een regio beschikt. Het Engelse ggz-stelsel geldt als voorbeeld: daar wordt een sterk ambulante ggz die zich breed inzet voor vermaatschappelijking, aangestuurd door een overheid die normen durft te stellen. (SvD)
Lees hier het rapport Toekomstverkenning intramurale GGZ van het Trimbos instituut
Two roads diverged in a wood, and I-- I took the one less travelled by, And that has made all the difference. Robert Frost, The Road not Taken Twijfelaar Mijn broertje kon eens moeilijk kiezen. Ik zie hem nog huilend met een leeg bord terug komen van het toetjesbuffet, waar hij…
Korte evaluatie. De laatste in een rij van vrienden zat gister snikkend bij me op de bank omdat ook haar relatie gestrand was. Na 4 lange jaren met ook veel goede momenten was ook hier de eindconclusie: jammer, maar leuk geprobeerd.Iedereen die ik ken is nu weer vrijgezel en net als ik al die tijd al was; alleen. De cirkel…
