Kenmerken van slachtoffers beinvloeden kans herhaald partnergeweld

Bij onderzoek naar partnergeweld is tot nu toe vooral gekeken naar de dader. Promovenda Karlijn Kuijpers onderzocht een grote variëteit aan slachtofferkenmerken, en hoe deze het risico op herhaald slachtofferschap van partnergeweld beïnvloeden. Psychische problemen van het slachtoffer, zoals borderline kenmerken, vergroten de kans op herhaling van ernstiger partnergeweld, constateert Kuijpers. Daarnaast geeft psychisch of verbaal gewelddadig gedrag van slachtoffers een hoger risico op herhaald geweld door de partner. Het onderzoek kan bijdragen aan het sterker en weerbaarder maken van slachtoffers tegen toekomstig partnergeweld.

Kuijpers vroeg slachtoffers van partnergeweld om op drie verschillende momenten een vragenlijst in te vullen. Met deze onderzoeksopzet was het mogelijk om na te gaan hoe slachtofferkenmerken, die op een eerder tijdstip zijn gemeten, herhaald slachtofferschap op een later tijdstip voorspellen.

Uit de resultaten blijkt dat slachtoffers die zelf psychische agressie vertonen (bijvoorbeeld schelden, schreeuwen, of het bedreigen van de partner), een grotere kans hebben om opnieuw slachtoffer te worden van fysiek partnergeweld. Psychische problemen van het slachtoffer, zoals borderline kenmerken, hangen vooral samen met de ernst van herhaald slachtofferschap: ze vergroten de kans op ernstiger psychisch partnergeweld.

Mensen met borderline kenmerken hebben vaak onstabiele relaties met anderen en hebben vaak moeite met het onder controle houden van emoties zoals boosheid. Net als psychisch of verbaal gewelddadig gedrag door slachtoffers kunnen borderline kenmerken daarom ook gezien worden als onderdelen van een emotioneel negatieve communicatiestijl van het slachtoffer. De bevindingen uit het promotieonderzoek suggereren dan ook dat het partnergeweld dat sommige slachtoffers ervaren, beïnvloed kan zijn door negatieve communicatiepatronen van de kant van het slachtoffer. Kuijpers stelt echter uitdrukkelijk dat de verantwoordelijkheid voor het geweld bij de pleger blijft liggen.

De kennis uit het onderzoek kan bijdragen aan een verbeterde risico-inschatting van toekomstig partnergeweld. Ook kunnen de onderzoeksresultaten behulpzaam zijn bij het ontwikkelen en optimaliseren van interventies gericht op slachtoffers van partnergeweld teneinde hun risico omlaag te brengen.

Karlijn Kuijpers (Breda, 1984) studeerde psychologie aan de Universiteit van Tilburg. Haar promotieonderzoek voerde ze uit bij het International Victimology Institute Tilburg (INTERVICT, Universiteit van Tilburg). Momenteel is ze werkzaam als universitair docent criminologie aan de Universiteit Leiden.

Bron: Universiteit van Tilburg