Hersenen tieners actiever bij het denken naarmate ze ouder worden

Hersengebieden die betrokken zijn bij het uitvoeren van bepaalde denkfuncties worden actiever naarmate tieners ouder worden. Dat stelt Esther Keulers in haar proefschrift over de ontwikkeling in het functioneren van de hersenen bij adolescenten. Het blijkt dat tieners van verschillende leeftijden grotendeels dezelfde hersengebieden activeren wanneer ze bijvoorbeeld beslissingen nemen. Echter, de mate waarin de hersen-gebieden actief zijn, wordt groter als de jeugdige ouder wordt. Esther Keulers promoveert vandaag op dit onderwerp aan de Universiteit Maastricht.

Het promotieonderzoek van Keulers richt zich op de ontwikkeling van denkfuncties, zoals het nemen van beslissingen en het vermogen om een reactie te onderdrukken. Zij heeft onderzoek gedaan bij adolescenten tussen 13 en 21 jaar. Hierbij werd gebruik gemaakt van zowel hersenscans als neuropsychologisch onderzoek.

De hersengebieden die veranderen in de tienerjaren liggen verspreid door het brein. Veel van deze hersengebieden werken samen in netwerken. De communicatie tussen deze gebieden verbetert met het ouder worden. Dit wijst mogelijk op een efficiëntere manier van verwerking tijdens het verstrijken van de tienerjaren. De verandering in de hersenen is niet specifiek voor een bepaalde denkfunctie, ze wijzen op een algemeen ontwikkelingsprincipe in het functioneren van de hersenen.

De uitkomsten van dit hersenonderzoek zijn van belang voor de manier waarop we naar tieners kijken. Zo wordt er bijvoorbeeld in het huidige onderwijssysteem van uit gegaan dat scholieren al behoorlijk goed in staat zijn tot zelfstandig werken, terwijl dit promotieonderzoek laat zien dat dit iets is wat zich in de tienerfase nog ontwikkelt.

Een belangrijke vondst in het promotieonderzoek is dat er behoorlijke individuele verschillen bestaan tussen jongeren. Zo zijn er verschillen tussen jongens en meisjes: meisjes zijn sneller dan jongens tijdens taken waarin een beslissing moet worden genomen. Tevens bleek de mate van stress die de adolescenten in de scanner ervoeren een invloed te hebben op de denkfuncties in de hersenen.

Het onderzoek waarop Keulers promoveert is uitgevoerd in het onderzoeksinstituut MHENS (Mental Health & Neuroscience) van de Universiteit Maastricht onder leiding van prof. Jelle Jolles en dr. Peter Stiers. Jolles bracht de onderzoekslijn naar hersenfunctioneren bij adolescenten over naar het onderzoeksinstituut LEARN! van de Vrije Universiteit Amsterdam, waar hij sinds 2009 directeur van is.

Bron: Universiteit van Maastricht