Neuropsychologie in Mongolie«

Alles wat er gebeurt in de wereld heeft naar mijn idee een functie. Dat er nu een kredietcrisis is, is er niet voor niets. De kredietcrisis lijkt een halt toe te roepen aan het kapitalisme en de overheid –al dan niet tijdelijk- een grotere rol te geven. Wellicht betekent het ook dat we met z’n allen iets minder moeten consumeren en meer op het milieu moeten letten. De toekomst zal het uitwijzen. Het woord ‘functie’ kan ook vanuit een andere kant worden bekeken. Het baren van kinderen heeft als functie genen voort te laten leven. Desalniettemin vind ik een sterke relativering van het woord functie van belang, en niet in de laatste plaats als je functie relateert aan context. De functie van iets valt of staat in een bepaalde context. Alles wat wij hier uitspoken in Nederland, of breder gezien, West-Europa, is passend bij en gevolg van de eigenschappen van dergelijke landen. Een voorbeeld is de alom aanwezigheid van kinderopvangplaatsen in Nederland. Doordat het wordt verwacht dat (meer) vrouwen gaan werken, is er in Nederland een groeiende behoefte aan en heeft het een functie. Dit zal in België vergelijkbaar zijn, maar in een land als Kenia zijn nut minder bewijzen. Een ander voorbeeld is mijn vakgebied, de neuropsychologie. Na mijn vakantie in Mongolië kan ik niet anders dan deze leer tot zijn ware proporties terugbrengen.

Had ik ooit kunnen bedenken dat de neuropsychologie in Mongolië net zo klein is voor Mongolen als voor ons de opleiding tot boeddhist? Ergens wel natuurlijk. Maar de daadwerkelijke confrontatie maakt het besef ervan pas echt. Voordat dit besef tot mij doordrong probeerde ik met een trots gevoel uit te leggen waar ik mij mee bezighoudt als neuropsycholoog. Echter bleek mijn enthousiaste verhaal niet geheel aan te komen. Na wat vragende blikken en pogingen door te vragen, werd overgegaan op een ander gespreksonderwerp.Teruggekomen in Nederland ging ik een en ander overdenken. De reactie van de Mongolen was goed te verklaren. De functie van neuropsycholoog is gewoonweg niet functioneel in Mongolië. Als je immers vanuit het alom aanwezige boeddhisme in Mongolie al veel antwoorden krijgt op (neuro)psychologische vragen, wat is dan voor het nut van iets als de neuropsychologie? Uiteraard geldt dit niet alleen voor Mongolië, maar voor talrijke boeddhistische of anderszins gelovige landen waar de wetenschap meer op de achtergrond staat.  

Wat mij uiteindelijk rest, is vooral hier te blijven wonen. Want wat zou ik daar anders moeten doen als neuropsycholoog? Een nutteloos bestaan zal het niet worden, maar wanneer zal ik het punt bereiken dat ik mij weer net zo functioneel voel als hier in het Westen?