Hebzucht en Onbaatzuchtigheid

Wat socialistische partijen in Europa en de VS nooit voor elkaar hebben gekregen, lijkt nu een peulenschil dankzij de vrije markt zelf: de nationalisatie van banken en verzekerings-maatschappijen. Ziedaar de prijs van hebzucht en megalomane zelfoverschatting. Heeft die hebzucht trouwens een gezicht? Wie schuiven nu eigenlijk met al die miljarden. Wie verspreiden er geruchten over de solvabiliteit van banken en kopen of verkopen vervolgens de gebakken lucht van hun 'naked short sells'?
En zouden die lui wel eens lol hebben in hun werk? Zodat ze thuiskomen na een dag achter een computerscherm gezeten te hebben, links en rechts wat geklikt, de concurrent een poets gebakken en x-miljoen gewonnen (of, zoals nu, verloren) en bij zichzelf denken: 'Goh, wat heb ik vandaag lekker zitten nakedshortsellen'.
Vragen ze zich wel eens af wat hun gedoe nu eigenlijk bijdraagt aan – zeg maar – het nut van het algemeen en het geluk in het bijzonder? Zou hun bevlogenheid wel eens verder reiken dan de wereld van abstracties waarin getallen, machtsposities en vooral rücksichtsloze winst de enige taal is die ze verstaan?

Bevlogenheid. Het woord is gevallen. Het bestaat ook (of juist) in de echte wereld terwijl er geen miljarden op het spel staan. Afgelopen voorjaar bestond de Begraafplaats Crooswijk in Rotterdam 175 jaar. In het kader daarvan had Gemeentewerken een wandeling uitgezet langs monumentaal groen over de begraafplaats. Met ruim 22 hectare is de begraafplaats immers ook een aanzienlijk park in een dichtbebouwde stadswijk. En waar vind je naast de treurwilg een hemelboom, of een doodsbeenderenboom? Juist…
Ik zou voor een lokale weekkrant twee artikelen schrijven over de begraafplaats. Het eerste zou gaan over de begraafplaats zelf en het tweede over de onthulling van de 'groene wandeling' door wethouder Bolsius.
Om de begraafplaats 'smoel' te geven had ik bedacht dat het leuk zou zijn een medewerker te laten vertellen over z'n werk en zijn visie op de begraafplaats. Ik wilde daarvoor niet iemand die achter een bureau zat, maar 'in het veld' werkzaam was. Een tuinman of grafdelver dus.
De afdeling communicatie van Gemeentewerken vond dat een goed idee en zo werd ik gekoppeld aan John. Zijn functie was uitvaartbegeleider. Dat hield zo'n beetje alles in wat te maken had met het 'ter aarde bestellen'. Dus van het gat in de grond tot de zorg dat alles tijdens de uitvaart in goede banen loopt.

John was een vriendelijke veertiger, modern kapsel, licht Rotterdams accent. Zijn verschijning had in eerste instantie meer van een uitsmijter van een nachtclub dan van een uitvaartbegeleider. Dat kwam deels door zijn postuur dat deed denken aan een middengewicht bokser en omdat hij zijn beroepskleding, een grijze pandjesjas, aanhad.
Het was lekker weer en we besloten een wandeling over de begraafplaats te maken. Hij zou me wat dingen laten zien en vertellen over zijn werk. John werkte inmiddels zo'n twintig jaar op Crooswijk. Hij had eerst in de bouw gezeten, maar wilde destijds iets in de sociale sfeer. 'Zodoende kwam ik hier terecht en vanaf de eerste dag wist ik: dit werk is voor mij gemaakt'.

Een uur lang vertelde hij over zijn werk; een uur waarin het begrip bevlogenheid een gezicht kreeg. Wat dat werk voor hem zo bijzonder maakte was dat hij ervoor kon zorgen dat mensen zich een beetje op hun gemak voelden: 'Aan het verdriet kan ik niets doen, maar door mijn aanwezigheid en de aandacht die ik geef, neem ik wel een stuk spanning weg'.
Dat leverde trouwens vaak langdurige contacten op met mensen die regelmatig een graf bezoeken: 'Komen ze even gezellig een praatje maken of  moeten ze hun emoties kwijt en dan ben ik er voor ze'.
Simpeler kan het niet uitgedrukt worden: '…en dan ben ik er voor ze'.
Zelf was hij overigens niet zo met de dood bezig. Iemand die op 80-jarige leeftijd na een goed geleefd leven dood ging, dat was prima toch? Kinderen, daar had hij meer moeite mee. Dan werd het lastig om in de professionele plooi te blijven: 'Dat grijpt je wel aan ja. Dat gaat toch in tegen je gevoel van rechtvaardigheid'.

Een paar weken later was ik voor het tweede artikel bij de opening van de 'groene wandeling' en raakte in gesprek met de Rotterdamse 'bomendokter' Ronald Loch. Over bevlogenheid gesproken: Loch kende zo'n beetje iedere boom in de stad en verhaalde er enthousiast over. Regelmatig gaat hij na z'n werk nog even langs bij probleemgevallen, zeker na zwaar weer. Hij hield van zijn werk en van zijn bomen, gewoon omdat het bomen waren. Zoals je van je kinderen houdt omdat het je kinderen zijn. Simpel toch?

Zomaar twee voorbeelden van mensen die hun werk vooral met liefde doen en daar geen kapitalen voor vangen. Ze kunnen er gewoon goed van leven. Hun grootste beloning lijkt eruit te bestaan dat wat ze doen goed te doen en te zien dat het goed gedaan is.
Alles bij elkaar genomen een rijk leven. Ik zou de megalomane zelfverrijkers van het grootkapitaal en de zogenaamde durfkapitalisten graag zo'n rijk leven toewensen. Ik vrees echter dat zij de grootsheid ervan nauwelijks kunnen vatten.

{mos_fb_discuss:2}