De proef op de som

Zojuist besloot ik mijn avondmaal op te warmen. Mijn avondmaal bestaat vanavond uit een ovenschotel van gister. Aardappeltjes met een kaassaus, naast twee stukjes vlees. Gister veertig minuten in de oven gehad en heerlijk van gegeten. Vandaag voorgenomen het overgebleven deel tot me te nemen. Maar het restant had vannacht in de koelkast gestaan, en ik vroeg me opeens af of ik, om het geheel weer te warmen, de schotel nu gewoon weer een twintigtal minuten in de oven kon gooien, zonder dat het ovenzwart of bikkelhard weer tevoorschijn zou komen. Maar hoe kom je daarachter?

Je moeder vragen is een mogelijkheid. Moeders weten immers heel veel, zo niet alles, vooral van dit soort dingen. Mijn moeder is er een, zoals waarschijnlijk alle moeders, die op zo'n vraag een resoluut antwoord zou verschaffen dat aan iedere twijfel een snelle en pijnloze dood zou toekennen. Moeders lijken op de een of andere manier genetisch uitgerust met een database aan kennis over koken, wassen, schoonmaken, ziek zijn, gezond worden, omgangsnormen, zuivel, vitamines, en ga zo maar door, waar ik met mijn verstand niet bij kan. Maar als jongeman van 28 stel je zulke vragen niet meer aan je moeder. Dus wat dan? Op internet opzoeken is een optie. Maar de website http://www.zinlozevragen.nl/ blijkt niet te bestaan, en ook van Google word ik wat dit onderwerp betreft niet veel wijzer. Zodat ook die poging dus een bloedeloze dood sterft. Wat rest dan nog?

Er blijft maar één manier over om een antwoord op mijn vraag te krijgen. En dat is De Proef Op De Som. De Proef Op De Som is eigenlijk een simpel geval van: probeer, en zie maar waar het schip strandt. De Proef Op De Som is eigenlijk hoe kleine kinderen ontdekken dat de wereld in elkaar zit zoals die in elkaar zit. Zoals bijvoorbeeld een kleuter aan de reactie van de kater ontdekt dat deze het niet prettig vindt om aan zijn staart getrokken te worden. En zoals hij leert dat jengelen om snoepgoed in de supermarkt werkt, en dat hard jengelen zelfs nog beter werkt. Maar niet alleen kinderen leren zo, ieder mens leert op deze manier. Door te proberen, te ondervinden en te ervaren. Met vallen, opstaan, nog eens vallen en nog eens opstaan word je langzaamaan wijzer en val je na verloop van tijd hopelijk alleen nog op die plekken waar je nog niet eerder bent gevallen. Je leert, je wordt wijzer. De Proef Op De Som is een risico, maar je leert ervan.
Er zijn zelfs psychologen die beweren dat De Proef Op De Som de enige weg naar ‘veranderen’ is. Hele therapieën zijn erop gestoeld. Je vreest iets, en je durft het om die reden nooit anders te doen dan de manier waarop je het altijd hebt gedaan. Maar door te proberen en te ervaren dat iets anders uitpakt dan hoe je het had verwacht, ben je in staat jezelf nieuw gedrag aan te leren en kun je 'veranderen'.

Mijn Proef Op De Som van vanavond pakte overigens goed uit. Mijn eten kwam warm uit de oven, de aardappeltjes waren nog beter gegaard dan gister, en iedere mogelijke twijfel over overdraagbare BSE in mijn stukjes vlees was na deze tweede ovengang ook verdwenen. Wat een heerlijke maaltijd!

Ik roem De Proef Op De Som. Iedere keer opnieuw. Tot de proef op de som overbodig wordt doordat alle proeven op iedere som al genomen zijn en ik aan wijsheid niets meer kan vergaren. En dan? Misschien dat ik dan in een volgend leven, gereïncarneerd, als een moeder mag terugkeren. En moeilijke vragen mag beantwoorden, met resolute antwoorden.