CATCH-22 en het verdriet van de rijke

In 'De Volkskrant' van 24 mei las ik het volgende verhelderende citaat over de exorbitant stijgende inkomens van topbestuurders van aan de beurs genoteerde bedrijven: 'Het is paradoxaal dat de sterke inkomensstijging van de hele groep bestuurders hen individueel niet gelukkiger maakt. Gemiddeld stijgt hun relatieve inkomen (ten opzichte van collega's) immers niet, ze schieten met die voortdurende inkomensstijging eigenlijk niet veel op'.
Het artikel is van de hand van Kees Cools (hoogleraar ondernemingsfinanciering en adviseur bij The Boston Consulting Group) en Jaap Winter (hoogleraar internationaal ondernemingsrecht en advocaat). Mensen die gestudeerd hebben, naar ik mag aannemen, en in het algemeen toerekeningsvatbaar in hun uitlatingen.

In eerste instantie dacht ik nog dat het genoemde citaat ironisch bedoeld was. Maar na herlezing werd duidelijk dat dit niet het geval was. Het verdriet van de rijke is serieus en, zo blijkt, ernstig... Het is natuurlijk ook wel heel sneu: verdienen die jongens en meisjes ettelijke miljoenen, schieten ze er nog niets mee op! Want oh jee, hun collega's elders verdienen nog een miljoen meer. En daar word je ongelukkig van!
Dat miljoen extra moeten zij ook hebben. Nee, meer natuurlijk. Stel je voor. 
Daar wordt die collega elders echter weer erg ongelukkig van... 

In 1961 verscheen de roman 'Catch-22' van Joseph Heller.
Het verhaal gaat - kort samengevat - over Amerikaanse piloten die gelegerd zijn in Griekenland tijdens de Tweede Wereldoorlog. Zij moeten een bepaald aantal vluchten uitvoeren om in aanmerking te komen voor verlof.  Het aantal vluchten wordt echter iedere keer als ze het verplichte aantal bijna gehaald hebben verhoogd. Dat leidt uiteraard tot enorme frustratie, vooral omdat het om riskante vluchten gaat en de kans om te sterven groot is. 
Een mogelijkheid is je gek te laten verklaren en aldus aan verder uitzending te ontkomen.
Er is echter een bepaling: de Catch-22. Om je gek te laten verklaren, moet je de arts overtuigen dat je gek aan het worden bent van angst. Wie echter gek van angst wordt, kan niet gek zijn, omdat het, gezien de risico's normaal is gek te worden van angst! 
Gek ben je pas als je niet bang bent. Wie echter niet bang is wordt ook niet gek verklaard, omdat gebrek aan angst geen reden is om afgekeurd te worden!  

De discussie over topsalarissen van topbestuurders heeft aldus een opvallend hoog Catch-22-gehalte: de beloning van de achtergestelde groep moet stijgen, omdat de beloning van de andere groep hoger is. Als dan de beloning van de achtergestelde groep stijgt, moet de beloning van de tweede groep weer stijgen, omdat die zich dan weer tekort gedaan voelt. 
Besturen is vooral een zaak van vooruitkijken. Zoveel is wel duidelijk...

{mos_fb_discuss:2}

 

< Vorige		Volgende >