Zoek de verschillen

Het tijdperk waarin ik ben opgegroeid kenmerkte zich door vaste rolpatronen. Moeder was, als alle vrouwen in die tijd, huisvrouw en zorgde voor man en kinderen, vader verdiende buitenshuis de kost en zorgde dat het vrouw en kinderen aan niets ontbrak. Zo rond mijn tienertijd ontstond Dolle Mina en pas toen werd ongelijkheid tussen man en vrouw een zichtbaar, bespreekbaar maatschappelijk verschijnsel. Voordien bestond dat uiteraard al, maar er was wellicht nog geen uitgesproken collectief bewustzijn op dit punt, men was redelijk tevreden met zijn en haar rol. Van huis uit kreeg ik beslist niet het gevoel dat ik als vrouw ‘minder’ of ongelijkwaardiger zou zijn dan een man. Ik groeide op in een gezin met vier broers en een zus. De mannen waren dus in de meerderheid. Mijn vader was een man die nu ‘vrouwvriendelijk’ genoemd zou worden. “Huismoeders” zo sprak hij, “werken veel harder dan welke man dan ook, ze zijn altijd bezig. Als een man ’s avonds uitrust van het werk, is zij nog bezig met naaiwerk, verstelwerk, of wat dan ook, vrouwenhanden staan nooit stil” Ik hoor het hem nog zeggen, met zoveel respect en waardering, (vooral gericht naar mijn moeder, maar ik identificeerde mij als opgroeiend meisje met haar), dat je onmogelijk het idee kon opvatten dat je ‘ongelijkwaardig’ zou zijn. Wij werden als broertjes en zusjes ook niet verschillend behandeld en hadden allemaal gelijksoortige taken. Het feminisme beoogde gelijkheid en gelijke behandeling van mannen en vrouwen. Vrouwen in mannenberoepen en omgekeerd, gelijke beloning voor gelijke banen, uitstekend en heel terecht.

We zitten nu, na de tweede feministische golf in een post-feministisch tijdperk waarin veel van de oude idealen zijn gerealiseerd (ofschoon er nog altijd op diverse terreinen achterstand is)

Toch is de man-vrouw strijd groter en zichtbaarder dan ooit. In de zuivere idealen zijn helaas ook uitwassen geslopen dat zich soms op bizarre wijze uitten. Vrouwen die weigeren de verschillen als natuurlijk te zien en zich gelijk een man wilden gedragen. Of vrouwen die hun man of vriend willen veranderen zodat zij gaan denken en vooral gaan práten als zij. Mannen die niet meer galant of attent willen zijn ten opzichte van vrouwen. Omgekeerde discriminatie: te weinig vrouwen op ’n bepaalde post leidt weleens tot selectie op rok of broek in plaats van op capaciteiten. Deze vrouwen en mannen hebben er niet veel van begrepen. Er zijn nu eenmaal biologische verschillen en wij, mannen en vrouwen, moeten die niet ontkennen maar omarmen. Daarnaast zullen we ook moeten accepteren dat de mens neigt naar vooroordelen en graag overal hekjes omheen zet, of hokjes maakt, om de wereld overzichtelijk te houden. Dat is al zichtbaar bij hele kleine kinderen. Mijn zoon toonde dat al heel jong aan. Met zijn tengere bouw, blonde krulletjes, die ik wat liet groeien omdat het zo schattig stond, en grote blauwe ogen werd hij vaak aangezien voor een meisje. Toen hij zo’n jaar of vier was werd hij dat goed zat. Als hij weer eens werd aangezien voor een ‘lief meisje’ reageerde hij beledigd: “Ik ben een jongetje, ik heb toch een broekie aan” Zo simpel was dat: jongetjes hebben een broekje aan en meisjes een rokje. Maar ook wij volwassenen hebben onze vooroordelen: laatst meldde zich een cliënt in onze praktijk. Bij de intake presenteerde hij zich met arbeidsgerelateerde problemen, hij kon zijn draai niet echt vinden in zijn werk. Hij werkte als teamleider bij de gemeentereinigingsdienst. Toen navraag gedaan werd naar opleiding en eerdere werkervaringen bleek deze man een officiersopleiding bij de KMA te hebben gedaan en hij was als beroepsmilitair uitgezonden geweest naar oorlogsgebieden. “Typisch mannelijk” vonden we dat (vooroordeel), daarvóór had hij een opleiding gevolgd aan de mode academie en had een aantal jaren als mode ontwerper gewerkt. “Typisch vrouwelijk” vonden we dat (vooroordeel) en we konden deze twee uitersten, verenigd in één persoon niet goed plaatsen. Ach, de verschillen binnen de soort zijn groter dan de verschillen tussen de soort weten we uit de biologie en uit de menswetenschappen. En laat dat nu maar zo zijn, al die verschillende karakters en persoonlijkheden zijn zoveel boeiender dan het verschil tussen rok of broek.