Onvoorwaardelijke acceptatie

Afgelopen week zei een cliënt aan het einde van een training tegen mij, dat hij de training met mij eigenlijk niet leuk vindt. Sterker nog hij vindt dat wij allemaal vervelend doen. “Waarom nemen jullie me niet zoals ik ben?” “Waarom accepteren jullie me niet?” “Ik ben wie ik ben en jullie willen me maar steeds veranderen”. “Je weet toch dat ik mijn beperkingen heb en toch”… Ik moet hem gelijk geven. Waarom is zijn vraag. “Ik ben toch geen klootzak, ik ben toch niet a-sociaal?”. Wederom moet ik bevestigend antwoorden.

Mijn motto tijdens de vaardigheidstrainingen is altijd probeer niet om de ander te veranderen dat lukt je nooit. Je kunt beter jezelf aanpassen aan de situatie. Daar heb je namelijk controle over. Je kunt wel graag willen dat een ander zich aanpast, maar er op rekenen kun je nooit.
Waarom accepteren we onze cliënten dan niet gewoon zoals ze zijn?  Onvoorwaardelijke acceptatie was al in mijn studie een begrip. Een zeer belangrijk onderdeel van je grondtherapeutische houding.
Op mijn werk raak ik regelmatig verwikkeld in een discussie over het red sheet protocol. In dit protocol staan de gegevens van de intake en de delict geschiedenis van de cliënt. Je bent verplicht om deze te lezen voor je met een cliënt gaan werken. Einde discussie zou je zeggen, maar ik ben van nature nogal eigenwijs. Ik zie namelijk niet altijd de noodzaak om in te zien welk delict mijn cliënt begaan heeft. Los van het feit dat ik het van alle cliënten die ik zie toch niet kan onthouden, vind ik het geen meerwaarde hebben. Ik wil me graag een beeld vormen van de cliënt zoals hij met mij in contact gaat. Ik heb het recht op mijn eigen eerste indruk, zonder de mening van een ander en los van het gedrag in het verleden. Ik wil een eerste indruk van iemand als mens en niet als delinquent. Ik heb dit nodig om goed te kunnen werken.
Zou mijn acceptatie dan toch voorwaarde hebben. Zou ik dan onbewust toch stereotype vooroordelen hebben over bepaalde delicten? Anders zou het geen verschil moeten maken of ik hiervan wel of niet op de hoogte ben of wel? Onvoorwaardelijke acceptatie staat los van het gedrag dat iemand laat zien, maar kan dat eigenlijk wel? Zijn we niet ook wat we doen? Is de persoon die mijn fiets jat niet gewoon per definitie een eikel en de dronkaard die door rood rijdt en een kind raakt een klootzak?
Niet onze gedachten of gevoelens, maar juist ons gedrag is toch datgene wat ons verbindt met elkaar. De interactie die we aangaan met anderen is de basis van onze nieuwe ervaringen, gedachten en gevoelens. Elke vaardigheidstraining moet een succes ervaring bevatten, de cliënt leert dat hij bepaalde dingen kan en put hieruit zelfvertrouwen en verandert zijn zelfbeeld. Een verandering in gedrag maakt of je wel of niet aardig gevonden wordt en of anderen bereid zijn om iets voor je te doen.
Mijn werk is de ander te laten veranderen, niet alleen als hij dat zelf wil, maar zelfs in een gedwongen kader. Je moet wel veranderen anders kom je nooit meer buiten. Hoezo onvoorwaardelijke acceptatie?

Mijn cliënt was verbaasd dat ik hem gelijk gaf. Waarom zijn wij dan zo vervelend tegen hem, was zijn vraag. Mijn uitleg was dat ik hem accepteer als persoon, maar dat zijn gedrag niet acceptabel is. “Ik vind jou als persoon de moeite waard en dus wil ik graag helpen dat je gedrag laat zien dat anderen prettig vinden”. “Jouw gedrag is niet a-sociaal, maar ook niet prettig voor anderen”. “Ik denk dat jij kunt leren om dat op een andere manier te doen”.
Zijn reactie was complete opluchting. Oh ik mag zijn wie ik ben, maar je wilt me helpen om beter met anderen om te gaan!
Opgelucht ging ook ik de ruimte uit. Onvoorwaardelijke acceptatie ; ik wil mensen niet veranderen, ik help ze alleen om zelf te willen veranderen”.

{mos_fb_discuss:2}