Morele dilema’s

In de opleiding is er op dit moment tijd voor reflectie. Het blok ethiek is aan de beurt.
In mijn ogen toch wel een behoorlijk zweverig en stoffig gebeuren, maar aan de andere kant raakt het de praktijk van alle dag. Wat is goed zorg, wanneer verlenen we goede zorg en wanneer gaat zorg een grens over van bemoeienis naar overnemen en bepalen.
Eigenlijk zijn het juist die kwesties, waar je niet te lang bij stil wil staan. Zeker in de forensische praktijk, waar behandeling, beheersing en controle niet altijd los van elkaar gezien kunnen worden en waar vanaf het begin af aan al sprake is van dwang.

In de dagelijkse praktijk ga ik er altijd van uit, dat elke beslissing genomen, met in het achterhoofd het welzijn van de cliënt ethisch te verantwoorden is. Natuurlijk is de cliënt het hier niet altijd mee eens. En eerlijkheidhalve dient er gezegd te worden, dat er dan niet altijd een echte keuze is.
Het is in behandeling blijven en doen wat er gezegd wordt, of kiezen voor een bestaan op straat of in de gevangenis. Gelukkig kan ik naar eer en geweten zeggen over mij en mijn collega’s dat we zorgvuldig met deze zaken omgaan. Over het algemeen voel ik me dan ook erg prettig in mijn werk en heb ik weinig last van gewetensvragen.

Soms echter rijzen er vragen waarbij het antwoord minder makkelijk te geven is.
Zo  hadden wij ooit een man in behandeling, die onder controle en begeleiding van ons redelijk functioneerde. Hij had een full-time baan, een vriendin en uiteindelijk een eigen huis. Toen ging het fout. Hij kreeg een terugval in gebruik, zijn vriendin maakte het uit en er werd aangifte gedaan van mogelijk gebruikt geweld. Besloten werd om de zaak terug te geven aan justitie en er kwam een nieuwe zitting. In deze zitting werd uiteindelijk besloten om geen verder maatregel op te leggen. Hiermee kwam er ook een eind aan de verplichte hupverlening.

De eerste weken wilde hij nog vrijwillig bij ons verblijven, maar na een tijdje wildehij zoals eigenlijk verwacht de behandeling stoppen en ging in zijn eigen huis wonen. Op dat moment in de stellige overtuiging het alleen te zullen redden. Onze zorg ging vooral uit naar de onderliggende problematiek van deze man. Hij zou het zeker een tijdje vol houden, zolang werk als beschermende factor aanwezig bleef, maar in de dagelijkse omgang had deze man zeker zijn kwetsbaarheden. Een vervolg traject bij een ambulante zorgverlener wilde hij op dat moment echter niet aangaan.

Dit alles speelde zich af in de zomermaanden. Met de kerst kregen wij telefoon. Het ging niet goed met meneer en hij wilde graag bij ons terugkomen. Dit was het moment waarop het morele dilema zich afspeelde. Hij had duidelijk hulp nodig, maar er was geen forensische vraag, zelfs geen verslavingsvraag. Hij vroeg hulp om zijn onderliggende problematiek. Die problematiek waarop wij hem de ondersteuning hadden kunnen geven ten tijde van zijn behandeling. Maar nu kon ik hem na veelvuldig overleg met het managment, slechts doorverwijzen naar zijn huisarts. Het was alsof ik hem met een kluitje in het riet stuurde. Contact met een vreemde huiarts die hij nog nooit gezien had, dat was absoluut een brug te ver. Het feit dat hij ons gebeld had was al bijzonder te noemen.

Juridisch gezien heb ik  correct gehandeld. De instelling kon niets meer voor hem betekenen en hij zal zijn zorg in het reguliere circuit moeten vervolgen en aanvragen, maar toch.
Ik heb me als hulpverlener nog nooit zo machteloos gevoeld als na dat telefoontje.