Kat en muisspel

Eerlijkheid en openheid. De basis van een goede werkrelatie met iemand. Het is precies dit punt wat werken in een forensische setting en misschien ook wel werken in de verslavingszorg in het algemeen lastig maakt. Hoe kun je openheid en eerlijkheid verwachten als dit ongetwijfeld consequenties heeft. Omgaan met verslaving is een kwestie van vallen en opstaan en aan elke terugval, waar je niet aan onderdoor gaat kom je sterker uit. Maar natuurlijk mag het officieel niet. In menig voorwaarde van de verschillende straffen en maatregelen is het niet gebruiken van drugs opgenomen.

Ik ben meestal positief ingesteld, optimistisch en altijd bereid om mensen het voordeel van de twijfel te geven. Dus als mensen mij vertellen niet gedronken, niet gebruikt en geen delicten te hebben gepleegd in het weekend, dan wil ik dat graag geloven. Helaas leert de ervaring dat dit om bovenstaande reden niet altijd het geval is. Je kunt niet alleen af gaan op wat iemand zegt en al helemaal niet op zijn mooie blauwe of bruine ogen. Er zit dan weinig anders op dan controleren en daarmee bevind je jezelf als professional regelmatig in een kat en muisspel.

Het is een kat en muisspel waar je veel liever uit zou willen blijven. Al was het alleen maar, omdat de middelen zeer beperkt zijn. Alcohol is terug te vinden in de adem en in de urine, maar helaas slechts gedurende een korte tijdsperiode. Cocaine, Heroine en hash zijn een iets langere periode aan te tonen in de urine, maar nog altijd is het geen waterdicht systeem.  In de loop van een aantal jaren kunnen mensen uitstekend berekenen wanneer gebruik niet terug gevonden wordt bij een controle. Daarnaast heb je altijd nog de mogelijkheid je te wenden tot sjoemelen of heel veel water drinken. De mazen in het net zijn in ieder geval levensgroot.

Het is daarnaast ook een merkwaardig kat en muisspel. Haast te vergelijken met een situatie die ik in mijn eigen tuin regelmatig mee maak. Onze kat vangt graag vogels en muizen, over het algemeen wil ze hier dan eerst mee spelen. De kat heeft zo'n beestje dan compleet in haar macht. Ik doe vervolgens mijn best om het beestje te vangen. Ik zie de muis namelijk veel liever gewoon vrij rond lopen door de tuin. Het vangen is in mijn ogen slechts bedoeld om de muis te behoeden voor een veel groter gevaar dat op de loer ligt. De muis snapt hier natuurlijk helemaal niets van en is voor mij net zo bang als voor de kat.

Op het werk lijkt het soms precies hetzelfde te gaan. Je probeert iemand te behoeden voor een bepaald gevaar. Soms door hem te vangen en te beschermen. Helaas lijkt het er dan op, dat er net  als bij de muis weinig sprake van probleembesef is. De “angst” voor de korte termijn gevolgen is groot en inzicht op langere termijn ontbreekt. Wat het nog ingewikkelder maakt is, dat de kat die onze clienten in de macht heeft, naast zijn onmiskenbare angstaanjagende kant ook een zeer verleidelijke uitnodigende kant heeft, die moeilijk te weerstaan is.

In tegenstelling tot de muis, heeft de mens gelukkig een aantal kwaliteiten die hem kunnen helpen. Vangen en beschermen is niet de enige optie. Beschermen kan ook anders, door  te leren wat het echte gevaar is dat altijd op de loer ligt. De hoog-risicosituaties te herkennen en te vermijden. Door  technieken aan te leren om uit benarde situaties rechtsomkeert te kunnen maken. En door hulp te vragen en te aanvaarden als dat nodig is. Een klein addertje onder het gras is hierbij wel dat daarvoor openheid en eerlijkheid geboden is.

{mos_fb_discuss:2}