Jeugdzorg

Ligt het nou aan mij, of wordt dit land door over-bureaucratisering steeds gekker? Hoezo maatregelen die de bureaucratie moeten terugdringen? Hoezo de overheid dichter bij de burger? Hoezo de lijnen van burger naar de overheid, provincie en gemeente korter? Ja, als de burger moet betalen om de overheidstekorten aan te vullen, dán zijn de lijnen kort. Zeker, uiteraard! Maar verder? Regels,regels en nog meer regels. Regels zijn heilig en daar mag niet van worden afgeweken. Eén van die regels is me een doorn in het oog. Of liever, de strikte naleving van die regel, aan de regel zelf mankeert niks. Maar des te meer hoe die wordt gehandhaafd, koste wat kost en daar vallen slachtoffers bij en niet zelden zijn dat kinderen. Ik bedoel de regel van het omgangsrecht voor beide ouders in geval van scheiding. De regel is in het leven geroepen omdat er nogal eens over de ruggen van kinderen over en weer werd gechanteerd door de gescheiden echtelieden zodat één van de ouders, veelal de vader, zijn kinderen nooit meer zag. In gevallen waarin dat gebeurt is de regel volstrekt gelegitimeerd, laat daar geen twijfel over zijn.

Maar waarom móet die regel áltijd worden gehandhaafd, óók als de situatie heel anders en zelfs schrijnend is? In wiens belang is dat dan? Zeker niet in het belang van het kind en daar zijn Bureau Jeugdzorg, Raad voor de Kinderbescherming en kinderrechters toch voor? Ik zie in de praktijk steeds vaker ouders die opbotsen tegen de bureaucratie in deze. Bijvoorbeeld: een moeder wier man of vriend de benen neemt tijdens zwangerschap of kort na de geboorte, zich jarenlang niet laat zien of horen, nooit heeft mee betaald aan de opvoeding van het kind en dan na járen opeens opduikt en een omgangsregeling eist. Het kind kent vader niet, hij is een wildvreemde meneer waar ze bang van is, soms kan ze hem zelfs niet eens verstáán. Dat kind móet vader leren kennen, zélfs als blijkt dat vader niet eens echt geinteresseerd is of erger: als moeder vermoedt dat hij het kind wil meenemen naar zijn land van herkomst. En helaas, moeder staat aan de kant als een roepende in de woestijn en als dan gebeurt wat zij vreesde kijkt iedereen de andere kant op, "dat hadden we niet voorzien" Of de moeder die jaren werd mishandeld, ook haar kinderen, die na de scheiding jaren wordt gestalkt en bedreigd door de vader, die zijn kinderen eigenlijk niet wil kennen, maar via hen is de wraak op moeder zoet. Dan komen Jeugdzorg, Raad voor de Kinderbescherming en alles wat maar aan instanties voor het belang van kinderen bestaat, op de proppen, schrijven rapporten, raken ze weer kwijt, interpreteren woorden verkeerd, laten belangrijke documenten en uitspraken achterwege, stellen diagnoses op grond van een enkel gesprekje van veertig minuten met ’n ouder en / of de kinderen en zeggen: Ja hoor, moeder houdt de boel tegen, moeder spoort niet, omgang van vader met het kind móet! Oók als het kind bang is van de verdwenen, vreemde en plots opduikende papa, óók als het kind mishandeld is door papa, want och, dat is inmiddels al een paar jaar geleden, wat weet het kind er nog van? Papa heeft réchten! En omgang met beide ouders is in álle gevallen in het belang van het kind. Vindt men. Want zo is nu eenmaal de regel.

Als deze misstanden nu eens zo heel af en toe zouden opduiken, dan kun je dat nog toeschrijven aan de een of de andere ‘deskundige’ die zijn of haar dag niet had, of even niet oplette. Maar helaas, wat hierboven staat beschreven lijkt een structureel probleem, ik hoor het té vaak! Er wordt een regel geheiligd, er wordt ongenuanceerd gekeken naar elke individuele situatie en daarmee wordt een moeder, een vader of een kind niet meer gezien als een individu, maar als een dossier. En ja, helaas, als de getroffen ouder gaat terugvechten met klachtprocedures, dan krijgt ze alle instanties tégen zich. Zo blijkt dan in de rechtzaal, waar zij (soms hij) niet gehoord wordt omdat de ander overtuigender is. Gehaaider kun je beter zeggen. Een advocaat zei ooit eens na afloop van een rechtzaak: “Och, recht betekent geen gerechtigheid, je wilt niet weten hoeveel er voor de rechter gelogen wordt, óók onder ede, het gaat erom wie het meest overtuigend overkomt.” Nou, dat is fraai, je zal de gave van het woord niet méé hebben! Ik maak me zorgen om al die ouders die vechten voor hun kind en die opbosten tegen een regel die geheiligd is waardoor hun leven en vooral dat van hun kinderen, niet alleen overhoop gegooid wordt, maar ook beschadigd raakt. Is dat jeugdZORG?  Nee, dat is een visueze cirkel, dat zorgt voor nieuwe clientéle, want reken maar dat hierdoor grote kans is op kinderen met gedragsproblemen en zo houden de instanties zichzelf in stand. Leve de gulden regel!