(H)erkenning

“Soms heb je pas in de gaten hoe idioot een situatie is als je eruit stapt. Dan zie je alles ineens vanuit een ander perspectief, en krijgt alles daardoor een hele andere lading. Ik heb heel veel waarheden als absoluut omarmd, niet wetende dat ik niet beter wist.”

Een cliënt van mij had geleerd dat alles altijd volgens een bepaald stramien moest. Dat de meeste mensen onbetrouwbare egoïsten waren, en dat het leven uiteindelijk geen flikker voorstelde. Opgevoed worden in een familie met autisten, en het zelf niet eens doorhebben. Denken dat het normaal is om mensen af te schrijven zodra ze één fout maken, en alle gevoelens van anderen onder het vloerkleed vegen. Simpelweg ontkennen dat er een probleem is, wachten tot het overwaait, en dan gewoon doen alsof er niets aan de hand is.

Het grootste probleem van mensen is dat ze reacties uitlokken die ze zelf niet kunnen verdragen. Als je gaat zwemmen terwijl je weet dat je allergisch bent voor chloor, dan creëer je daarmee je eigen probleem.

Het probleem van de vader van mijn cliënt was dat hij geen gevoel had naar anderen toe, terwijl hij zelf super gevoelig kon reageren op anderen. Iemand die keihard kaatst, maar de bal niet kan verwachten. Iemand die perfect gedrag eist van zijn omgeving, maar zelf niet aangesproken mag worden op zijn eigen verantwoordelijkheid.

“Als je dan eenmaal volwassen wordt en van meerdere smaken mensen mag proeven, dan besef je ineens dat de waarheid heel ergens anders ligt”. Toch heeft het nog jaren geduurd voordat hij zijn autistische conditionering wist te overstijgen. Het heeft hem vele vrienden gekost, en hem veel eenzame momenten opgeleverd.

Maar uiteindelijk kiest iedere man zijn eigen bestemming, los van wat zijn vader ooit gedaan heeft. De bestemming van mijn cliënt was, ironisch genoeg: Contact maken met mensen. Vanaf het moment dat hem dat lukte, voelde hij dat hij leefde, en dat het leven zin had.

In een rouwproces gaan mensen door verschillende fases heen: ontkenning, woede, verdriet, acceptatie en berusting. Als je wordt geconfronteerd met een crisissituatie, dan heb je dus tijd nodig om die reis te kunnen maken. Mijn cliënt was al heel snel heel erg boos over zijn verleden; een goed teken dus. Het verdriet was de onmacht dat sommige mensen niet te veranderen, en dus niet te bereiken zijn. Hij begon de realiteit te accepteren op het moment dat hij besefte dat zijn vader nooit zou veranderen, en dat hij zijn vader niet was.

Mijn cliënt: “Als hij had kunnen kiezen, dan was hij iemand anders geweest. Ik zie ineens het beeld voor me van een man die opgesloten zit in zijn eigen lichaam; een lichaam dat dingen doet waarvan hij weet dat ze niet kloppen. Ik zie hem worstelen met gevoelens, en ik zie dat hij er niets van begrijpt. Ik voel zijn onmacht, en hoe hij geleerd heeft dat hij het nooit goed kan doen.

Voor het eerst voel ik medelijden, gecombineerd met afstand. Ik ben anders. Ik ga het anders doen.”

-Gijs

www.denkwatjewilt.nl