Doorbraak

In de praktijk zie ik veel getrouwde of samenwonende  paren die om relatietherapie vragen.  Ze zijn vaak al langere tijd samen en wat op elkaar uitgekeken. Of vergeten waarom ze ook alweer voor elkaar kozen destijds, de partner om oud mee te worden. Want zo begint elke relatie die bezegeld wordt met een huwelijk of samenlevingscontract: het voornemen samen oud te worden. Door de sores van alle dag wil men nog weleens vergeten om werk van elkaar te blijven maken en zo raakt de relatie, die zo romantisch begon ooit, in het slob en gaat haarscheurtjes vertonen die langzaam maar zeker worden tot grotere scheuren, net zolang tot er een kloof is die nauwelijks meer valt te overbruggen. Op dat punt aangekomen komt een (echt)paar doorgaans in therapie. Als beiden oprecht hun relatie willen redden heeft een relatietherapie zeker kans van slagen. Als een van beiden een dubbele agenda heeft en eigenlijk alleen mee komt om de ander te tonen er “alles aan gedaan te hebben” terwijl hij of zij al lang afscheid heeft genomen, kun je er beter niet aan beginnen, elke vorm van therapie faalt dan.

Onlangs had ik een echtpaar dat zo’n beetje een combinatie was van wel en niet willen. Beiden zaten elk op hun eigen eilandje verongelijkt te zijn en vond dat de ander moest veranderen. Beiden stelden zich uiterst vijandig naar elkaar op, gaven elkaar de schuld en hadden geen van beiden het inzicht dat ze wellicht zelf ook een aandeel hadden. Zij kwamen meestal ruziënd binnen, elkaar vreselijke ziekten toewensend, elkaar uitscheldend, elkaar verwondend. Toch wilden zij relatietherapie. Vaak zat ik met mijn handen in het haar, hoe kreeg ik deze twee in Godsnaam op de rails als ze er zelf zo dubbel tegenover stonden? Hij was er eigenlijk wel klaar mee en wilde scheiden. Zij wilde dat perse niet, want ze hield van hem. Wat ik betwijfelde, ik denk dat angst haar meer dreef dan liefde.  Hoe kun je houden van iemand die zegt dat hij van je walgt, dat je niet ontwikkeld bent, dat je alles fout gedaan hebt, dat je bewust buitengesloten wordt, en je moet toezien dat hij vreemd gaat met anderen? Haar angst alleen achter te blijven was zo groot dat zij als uiterste poging een noodgreep deed: een verklaring voor haar gedrag: zij was vroeger misbruikt en daarom was zij zo afstandelijk geworden. Ik sprak met haar apart en het bleek dat dit trauma nooit echt had plaats gevonden. Ik sprak met hem apart en het bleek dat hij altijd door haar werd afgewezen als man, dáárom was hij zo gekwetst en hield haar op afstand. Ik sprak met hen beiden en zij vervielen in hun bekende patroon: Jij MOET veranderen, beiden waren extreem eisend naar de ander. Hoe krijg je zo’n stel weer samen? Ik werd er wanhopig van en zei tegen hen: Het is vijf voor twaalf voor jullie. Als jullie niet ophouden elkaar zo te beschimpen heeft het geen enkele zin, dan kunnen jullie beter dit huwelijk stop zetten. Er is nog één mogelijkheid; spreek voorlopig met elkaar af om niet het conflict te zoeken, maar accepterend te zijn naar de ander. Bedenk intussen wat jouw aandeel kan zijn om weer met elkaar in gesprek te komen zónder te eisen en te verwijten! Beiden gingen geschrokken weg. De daarop volgende sessie kwamen ze binnen zónder het schelden en zónder verwijten, ze keken zelfs opgewekt. Ik vroeg hen hoe het ging. Heel goed, zeiden ze allebei, die waarschuwing dat het echt bijna te laat voor ons was heeft ons aan het denken gezet.  Wij hebben afgesproken om niets meer te eisen van elkaar en dat werkt! Wij zijn gaan luisteren naar elkaar. We zijn er nog niet, maar het venijn is eruit en we hebben inzichten gekregen.

Stomverbaasd zat ik aan te kijken: hoe bestáát het! Eén “advies” van mij, wat eigenlijk meer een wanhoopskreet was omdat ik er geen heil meer in zag voor dit stel, leverde op dat ze zelf zijn gaan nadenken, wat ze voorheen niet deden. Het stemde mij blij en hoopvol: deze onverwachte doorbraak had ik niet verwacht.

< Vorige		Volgende >