De man en het masker

Een tijd terug hadden we een cliënt bij ons op de kliniek die zich kenmerkte door tegenstellingen.

In individuele gesprekken vergeleek hij zichzelf wel eens met dr. Jekyll en Mr. Hyde.

De zorgzame lieve kant van hem, zoals hij nu is zijn behandeling stond en de wens om te gaan richting een huisje boompje beestje leven. Was dan dr. Jekyll. Zijn gebruikers kant, het lang leve de lol leventje wat hij achter de rug had, met stelen, liegen bedriegen en alle middelen mogelijk was zijn mr Hyde. Wat hem hierin met name beangstigde, dat hij die mr. Hyde kant zo aantrekkelijk bleef vinden. Zijn thrill seeking bracht hem met regelmaat in de problemen. Met name op momenten dat zijn leven de goede kant op leek te gaan. Netjes in behandeling. Inmiddels een vast contract bij een werkgever en zicht op mogelijkheden tot zelfstandig wonen. Juist dit was vaak reden om te zoeken naar mogelijke uitspattingen de andere kant op. Geen hard drugs, maar alcohol, dat kon best wel. Een kampioenschapfeestje, ach waarom niet, met een paar blikken bier hup de bus in en op naar het feest. Het was immers pas echt feest als hij langs was geweest.

Ook in de behandeling kreeg je zo met regelmaat een stukje Mr. Hyde te zien. Op de groep zorgde hij altijd voor een losse sfeer. Een beetje leven in de brouwerij en dan het liefst met flink wat provocerende opmerkingen. In onze gesprekken echter was het dr. Jekyll wat de klok sloeg. Nooit kon ik hem betrappen op een niet passende opmerking mijn kant uit. Wel bespraken we soms zaken die in de afgelopen week voorgevallen of opgevallen waren. Hij snapte ook niet goed waar dit vandaan kwam, maar het was zijn manier om gesprekken aan te knopen.

De laatste periode van zijn verblijf bij ons kenmerkte zich door terugvallen in alcohol. Niet dat dit zijn middel was hoor, helemaal niet. Hij had hier absoluut geen probleem mee.

Zelfs niet nadat het in het weekend tot een handgemeen geleid had, zag hij nog niet in, dat hij aan het afglijden was. Niet verwonderlijk natuurlijk, want ontkenning blijft natuurlijk een heel belangrijk onderdeel van verslavingsproblematiek.

Helaas ging het wel bergafwaarts en of hij nu de omgeving, of de omgeving hem hier in mee nam. Op een bepaald moment kwamen er bewijzen boven, dat het niet goed meer ging. Dagelijks gebruik van alcohol leek aan de orde.

Toen het moment daar was om hem hier mee te confronteren maakte ik voor het eerst kennis met Mr. Hyde. Het was alsof zijn hele gezicht verhard was. De vriendelijke jolige gelaatstrekken die ik van hem gewend was, waren volledig verdwenen. De twinkeling in de ogen helemaal verbleekt en er was slechts een kille donkere blik te bekennen. Keihard zat hij daar ons voor te liegen. Natuurlijk was er niets gebeurt. Hij was er niet eens geweest. Nou noem alle smoezen die je kunt bedenken maar op en hij kwam er die dag mee.

Ik schrok ervan. Wat maakte het dat ik in hem toch vooral die vriendelijke Dr. Jekyll zag. Oké wel met de kanttekening, dat zijn andere kant bestond, maar toch. Die kant wilde ik ook eigenlijk helemaal niet kennen. Uiteindelijk werd er door hem toch toegegeven. Het vriendelijke gezicht verscheen weer en de hulpvraag en behoefte voerde opnieuw de boventoon. Het voelde direct weer beter. Dit was de man die ik kende.

Een aantal weken later besloot hij om niet van verlof terug te komen. Hij kon ons niet langer onder ogen komen, zo was zijn eigen invulling. Hij kon niet langer mooi weer spelen en ons voor blijven liegen over de situaties in het weekend. Hij ging het zelf wel weer oppakken. Het huisje boompje beestje verhaal, was het uiteindelijk toch niet voor hem. Veel te saai, hij ging het op zijn eigen manier recht proberen te houden. Geen harddrugs en geen criminaliteit, maar verder wist hij het nog niet. Zo af en toe is er nog contact en tot nu toe lijkt hij hierin enigszins te slagen. In eerste instantie baalde ik ontzettend van zijn vertrek. Zo zou hij nooit de man worden die hij wilde zijn, maar wilde hij dat eigenlijk wel. Het lijkt erop, dat hij zo gelukkiger is, dan toen hij bij ons zat.

Voor mij blijft echter de vraag. Wie zat er nu precies in mijn kamer, de man of het masker?

En wie wilde ik daar eigenlijk zien?