"Big SPender"

Ik leerde hem kennen tijdens het tweede jaar van mijn studie. Ik was volledig geïndoctrineerd door het populisme van Rogers en Beck, en ademde, at, dronk en poepte in die tijd Unconditional Positive Regard en Alternatieve Rationele Gedachten. Toen kwam die Grote Grijze Professor aanzetten, met een vurig betoog dat indruisde tegen alles wat ik was gaan geloven. Ik nam me voor om die rotzak dezelfde dag nog met intellectuele munt terug te betalen.

Dat was een beetje dom van mij. Tot op de dag van vandaag ben ik echter blij dat ik die discussie toen op alle punten schandalig heb verloren. De lelijke cognitivistische rups mocht een behaviouristische vlinder worden, illusies van vrije wil en zelfcontrole mochten worden vergeten, en Geweldige Gesprekken met mijn nieuwe mentor deden mij geloven dat ik nooit anders was geweest, en dat ik precies wilde worden zoals hij.

Inmiddels heeft de man de status van Godfather bereikt. Marlon Brando is een absoluut mietje vergeleken met HDM (schuilnaam High Definition Mentor). Anders dan anderen mag deze man eigenlijk niet met pensioen gaan, en toch is dit zijn laatste jaar. De man die als enige het lef heeft gehad om het geplaagde gedachtengoed van Skinner levend te houden, zou eigenlijk nog wel wat langer willen bloeien. Oude wijn vraagt om stevige nieuwe kruiken, en ik hoop ooit zo'n kruik te mogen zijn.

Hij is de belichaming van de theorie die hij zelf aanhangt. Jarenlang heeft hij geprobeerd zijn gewicht op pijl te houden, en jarenlang zie je de gelijkmatige stijging in gewicht die ons vroeg of laat allemaal te grazen neemt. En hoe koppig hij ook is; nu zijn pensioen nadert, blijkt ineens dat zelfs bij hem de vlag van zelfcontrole niet langer opgaat.

Want deze idealist, deze SP-er, die altijd een Prius reed, die gaat nu ineens helemaal los. Na 40 jaar in het keurslijf van linkse idealen te hebben gezeten, vindt HDM dat het nu wel tijd mag zijn voor een lolletje. En ineens gaan alle sluizen open. Ik had nooit gedacht dat ik bij het kopen van mijn nieuwe, ultrakapitalistische muurgrote platte tv van hem koopadvies zou krijgen, maar dat is echt gebeurd. Hij golft, koopt een benzineslurper en geniet van zijn vrijheid. De man die grafieken van totaal uit de hand lopend energieverbruik van de mens op zijn kamer heeft hangen, valt nu ten prooi aan de kracht van de context. Met zijn vrouw speelt hij Lara Croft op de Playstation II, tot hij helemaal gestoord wordt omdat hij tot midden in de nacht het laatste level maar niet doorkomt. Zelfs hij geeft dus uiteindelijk toe. Het ultieme bewijs van het feit dat gedrag uiteindelijk door je omgeving wordt bepaald, wordt geleverd door de Goerroe Himself.

Want niemand heeft hem ooit beloond. Een professor met een Prius, ja leuk, maarja, hij heeft toch geld zat, dus hij kan lekker idealistisch doen. Het grote nadeel voor de SP is dat de idealen het uiteindelijk afleggen tegen het systeem. Alsof HDM niet aleen heeft gespaard voor zijn pensioen, maar ook voor de rechtvaardiging van overgave aan alles waar hij het eigenlijk helemaal niet mee eens is. Gelukkig geniet hij, en beseft hij dat ieder jaar reservetijd goud waard is. Veel rijker dan dat kun je niet worden.

-Gijs

www.denkwatjewilt.nl